Bản án 02/2016/HNGĐ-PT ngày 11/01/2016 về tranh chấp tài sản chung của vợ chồng

TOÀ ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

BẢN ÁN 02/2016/HNGĐ-PT NGÀY 11/01/2016 VỀ TRANH CHẤP TÀI SẢN CHUNG CỦA VỢ CHỒNG

Ngày 11 tháng 01 năm 2016, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội, mở phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án hôn nhân gia đình thụ lý số 04/2015/TLPT ngày 10 tháng 02 năm 2015 về việc Tranh chấp về ly hôn do Bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 139/2014/HNGĐ-ST ngày 16 tháng 10 năm 2014 của Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng bị kháng cáo.

Theo quyết định đưa vụ án ra xét xử số 1309/2015/QĐ-PT ngày 30 tháng 11 năm 2015.

* Nguyên đơn (không kháng cáo): Anh Nguyễn Đình Thiện, sinh năm 1963; địa chỉ: Số 51, lô 2 Xi Măng, Thượng Lý, quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng; vắng mặt.

* Bị đơn có kháng cáo: Chị Nguyễn Thị Hương, sinh năm 1965; nơi cư trú: Số 282 Samuel Lewis Trust Dwellings, Amhurst Road, London E8 2JB (đường AmHowt, London), Vương Quốc Anh; chỗ ở hiện tại: Flat 23 165 City Road - London EC1V 1NR, Vương Quốc Anh; tạm trú tại số 68, Lô 1 đường Hùng Duệ Vương, quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng; có mặt.

 Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn: Anh Vũ Văn Nam, sinh năm 1978; địa chỉ: 20/401 Lán Bè, phường Lam Sơn, quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng; có mặt.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn: Bà Nguyễn Thị Ninh, Luật sư của Công ty Luật TNHH MTV Nguyễn Thị Ninh thuộc Đoàn luật sư thành phố Hải Phòng; có mặt.

NHẬN THẤY

Theo bản án hôn nhân gia đình của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Theo đơn xin ly hôn và những lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, anh Nguyễn Đình Thiện trình bày: Anh và chị Nguyễn Thị Hương kết hôn trên cơ sở tự nguyện, có tổ chức lễ cưới, đăng ký kết hôn ngày 21/11/2008. Thời gian đầu, vợ chồng chung sống hạnh phúc. Do chị Hương định cư tại Anh nên hai người đã thống nhất anh làm thủ tục xin nhập cư vào nước Anh để cùng sống chung với chị Hương. Chờ đợi một thời gian, anh nhận được văn bản từ chối của cơ quan có thẩm quyền nước Anh với lý do năm 2009 chị Hương đã kết hôn với người đàn ông Việt Kiều khác tại Anh. Vì vậy, giữa anh và chị Hương phát sinh mâu thuẫn, không tin tưởng nhau và bất đồng quan điểm sống. Hiện tại mỗi người sống ở một quốc gia. Bản thân hai bên không có ý định đoàn tụ vợ chồng. Xét tình cảm vợ chồng không còn, anh Thiện đề nghị được ly hôn với chị Hương.

Về con chung và tài sản chung: Anh chị không có con chung, không có tài sản chung nên không đề nghị Tòa án giải quyết.

Chị Nguyễn Thị Hương hiện cư trú tại Anh không có ý kiến gì về việc anh Nguyễn Đình Thiện xin ly hôn.

Ngày 15/5/2014, Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng có Công văn số 644/TTTPDS-TA và Công văn số 645/UTTP-TA thực hiện việc ủy thác cho cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam tại Anh (lần 1). Ngày 11/8/2014, Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng có Công văn số 1114/TTTPDS-TA và Công văn số 1115/UTTP-TA thực hiện việc ủy thác cho cơ quan có thẩm quyền ở Việt Nam tại Anh (lần 2) ủy thác việc thu thập chứng cứ bằng cách tống đạt thông báo thụ lý và lấy lời khai của chị Hương về yêu cầu xin ly hôn của anh Nguyễn Đình Thiện.

Ngày 19/9/2014, Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng nhận được kết quả ủy thác tư pháp của Bộ tư pháp: Công văn số 4874/BTP-PLQT; Công điện số 630 ngày 22/8/2014 của Đại sứ quán Việt Nam tại London; Biên bản xác minh việc niêm yết bản tại trụ sở Đại sứ quán. Kết quả là chị Nguyễn Thị Hương đã rời khỏi địa chỉ trên, dán Bản niêm yết nhưng chị Hương không đến.

Anh Thiện cũng trình bày: Trước khi gửi đơn xin ly hôn và trong quá trình Tòa án thụ lý, anh Thiện đã nhiều lần liên lạc với chị Hương qua số điện thoại mà cả hai bên vẫn liên lạc nhưng chị Hương không nghe máy.

Ngoài những thủ tục ủy thác như đã nêu trên, Tòa án đã tiến hành xác minh gia đình chị Hương và kết quả xác minh là gia đình chị Hương ở Việt Nam không biết được việc thay đổi địa chỉ của chị Hương, đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Tại bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 139/2014/HNGĐ-ST ngày 16/10/2014, Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng đã quyết định: Áp dụng Điều 85, 89, 91, 104 Luật hôn nhân và gia đình; xử:

1. Về quan hệ hôn nhân: Anh Nguyễn Đình Thiện được ly hôn với chị Nguyễn Thị Hương.

2. Về con chung và tài sản chung: Anh Nguyễn Đình Thiện và chị Nguyễn Thị Hương không có con chung và tài sản chung, không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không giải quyết.

Ngoài ra, Tòa án sơ thẩm còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

- Ngày 10/12/2014, bị đơn là chị Nguyễn Thị Hương có đơn kháng cáo với nội dung đề nghị hủy bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm, chị Hương có mặt đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm chỉ hủy quyết định về phần tài sản còn quan hệ nhân thân bản thân chị cũng mong muốn được ly hôn anh Thiện; chị Hương ủy quyền cho anh Vũ Văn Nam cùng tham gia phiên tòa để giải quyết tranh chấp cho chị về phần tài sản;

Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho chị Hương đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm hủy bản án HNGĐ sơ thẩm vì Tòa án cấp sơ thẩm đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng về việc tống đạt các văn bản tố tụng cho bị đơn, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn. Tòa án cấp sơ thẩm đã không thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục, các biện pháp cần thiết theo luật định để thông báo cho chị Hương trong khi anh Thiện cố tình giấu địa chỉ của chị. Tại phiên tòa phúc thẩm, chị Hương cũng nhất trí ly hôn anh Thiện nên không cần thiết phải hủy toàn bộ bản án mà chỉ đề nghị hủy về phần tài sản.

Chị Hương và anh Thiện đã sống chung một thời gian, chị Hương cũng đã để anh Thiện đứng tên một số tài sản hiện giấy tờ chị Hương vẫn giữ. Chị Hương cũng đã khởi kiện yêu cầu chia tài sản nhưng Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng đã không thụ lý giải quyết vì quyết định của bản án ly hôn sơ thẩm số 139 nêu trên. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của chị Hương hủy quyết định về phần tài sản của bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 139/2014/HNGĐ-ST ngày 16/10/2014 của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao có quan điểm: Tại phiên tòa phúc thẩm, chị Hương chấp nhận ly hôn đây là quyền định đoạt của đương sự tuy Tòa án cấp sơ thẩm có vi phạm nghiêm trọng về tố tụng nhưng cần đình chỉ xét xử phúc thẩm về phần này. Trong đơn xin ly hôn của anh Thiện đề nghị không giải quyết về tài sản. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của chị Hương hủy án sơ thẩm về phần tài sản.

Căn cứ vào kết quả thẩm vấn công khai tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét toàn bộ chứng cứ, tài liệu có trong hồ sơ vụ án; lời khai của nguyên đơn, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn, bị đơn, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn; Kiểm sát viên;

XÉT THẤY

Về tố tụng:

Căn cứ đơn của anh Nguyễn Đình Thiện xin ly hôn chị Nguyễn Thị Hương, chị Hương hiện đang định cư tại Vương quốc Anh nên Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng thụ lý để giải quyết là đúng quy định tại khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 1 Điều 34 BLTTDS.

Tại phiên tòa, nguyên đơn là anh Nguyễn Đình Thiện không kháng cáo và đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nên Hội đồng xét xử quyết định đưa vụ án ra xét xử vắng mặt anh Thiện.

Căn cứ địa chỉ của chị Hương do nguyên đơn là anh Nguyễn Đình Thiện cung cấp, Tòa án cấp sơ thẩm đã triệu tập chị Hương thông qua đường ủy thác tư pháp. Khi không tống đạt được cho chị Hương, cơ quan được ủy thác cũng đã niêm yết công khai tại địa chỉ này. Tuy nhiên, theo quy định tại khoản 4, khoản 5 Điều 15 Thông tư liên tịch hướng dẫn áp dụng một số quy định về tương trợ tư pháp trong lĩnh vực dân sự của Luật tương trợ tư pháp của Bộ Tư pháp-Bộ Ngoại giao-Tòa án nhân dân tối cao thì Tòa án cấp sơ thẩm đưa vụ án ra xét xử khi chưa thực đầy đủ các quy định để tống đạt các văn bản tố tụng cho chị Hương; hơn nữa, chị Hương đã không cư trú tại địa chỉ do anh Thiện cung cấp mà chị đã chuyển đi địa chỉ khác nên không nhận được giấy triệu tập của Tòa án để tham gia phiên tòa, thực hiện quyền tố tụng của mình. Theo chị Hương, tại thời điểm Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết vụ kiện, chị có mặt tại Việt Nam nhưng cũng không được anh Thiện thông báo, chị cũng đã cung cấp địa chỉ mới này cho anh Thiện. Anh Thiện đã biết địa chỉ mới của chị mà cố tình không cung cấp cho Tòa án cấp sơ thẩm, việc đó đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền tố tụng của chị.

Về nội dung:

Về quan hệ nhân thân: Cả anh Thiện và chị Hương đều xác nhận tình cảm vợ chồng không còn, hai bên đều có mong muốn được ly hôn, do đó Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết cho anh Thiện được ly hôn với chị Hương là phù hợp với nguyện vọng của cả hai bên đương sự. Mặc dù như phân tích trên, về tố tụng chị Hương chưa được tống đạt hợp lệ để tham gia giải quyết vụ kiện song nếu chị Hương có tham gia thì kết quả vẫn là hai bên được ly hôn và phù hợp với nguyện vọng của chính chị Hương. Tại phiên tòa phúc thẩm, chị Hương cũng nhất trí với quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm về việc anh chị được ly hôn. Vì vậy, phần quan hệ nhân thân mà Tòa án cấp sơ thẩm đã giải quyết trong vụ kiện này tuy có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng nhưng vẫn thể hiện được ý chí, nguyện vọng của chị Hương nên Hội đồng xét xử thấy không cần thiết phải giải quyết lại.

Về tài sản chung của anh Thiện, chị Hương: Tại đơn khởi kiện, anh Thiện không đề nghị giải quyết về phần tài sản chung, Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết là vượt quá yêu cầu khởi kiện. Mặt khác, Tòa án cấp sơ thẩm chỉ căn cứ duy nhất vào lời khai của anh Nguyễn Đình Thiện để nhận định tài sản của anh Thiện chị Hương: “không có tài sản chung, không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không đặt vấn đề giải quyết” là chưa đủ căn cứ, không đúng bản chất của vụ kiện, không thể hiện được yêu cầu, nguyện vọng của bị đơn. Tại phiên tòa phúc thẩm, chị Hương cho rằng chị đã chuyển rất nhiều tiền về để anh Thiện đứng tên mua tài sản là nhà, đất cho chị. Nay chị kháng cáo yêu cầu Tòa án làm rõ và phân chia khối tài sản này cho chị. Kháng cáo của chị Hương về phần tài sản là hợp pháp song Tòa án cấp sơ thẩm chưa đề cập giải quyết nên Hội đồng xét xử không có căn cứ để giải quyết ngay yêu cầu này của chị Hương.

Với những phân tích nêu trên về tố tụng và nội dung của vụ án mà Tòa án cấp sơ thẩm đã giải quyết là chưa đảm bảo quyền tố tụng hợp pháp của bị đơn cũng như quyền về tài sản chung của anh Thiện, chị Hương. Vì vậy, cần thiết phải hủy một phần bản án sơ thẩm về phần tài sản để giải quyết lại theo quy định chung.

Kháng cáo của chị Hương được chấp nhận nên chị Hương không phải chịu án phí hôn nhân gia đình phúc thẩm.

Từ nhận định trên, căn cứ Điều 277 Bộ luật tố tụng dân sự;

QUYẾT ĐỊNH

1. Chấp nhận kháng cáo của chị Nguyễn Thị Hương, hủy quyết định về tài sản chung của anh Nguyễn Đình Thiện, chị Nguyễn Thị Hương tại Bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 139/2014/HNGĐ-ST ngày 16/10/2014 của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục chung.

2. Về án phí: Chị Nguyễn Thị Hương không phải chịu án phí hôn nhân gia đình phúc thẩm được nhận lại 200.000 đồng dự phí đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0007780 ngày 22/12/2014 của Cục thi hành án dân sự thành phố Hải Phòng.


203
Bản án/Quyết định đang xem

Bản án 02/2016/HNGĐ-PT ngày 11/01/2016 về tranh chấp tài sản chung của vợ chồng

Số hiệu:02/2016/HNGĐ-PT
Cấp xét xử:Phúc thẩm
Cơ quan ban hành: Tòa án nhân dân cấp cao
Lĩnh vực:Dân sự
Ngày ban hành:11/01/2016
Là nguồn của án lệ
    Mời bạn Đăng nhập để có thể tải về