Bản án 15/2015/HCPT ngày 09/09/2015 về yêu cầu hủy quyết định giải quyết khiếu nại

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

BẢN ÁN 15/2015/HCPT NGÀY 09/09/2015 VỀ YÊU CẦU HỦY QUYẾT ĐỊNH GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI 

Ngày 09 tháng 9 năm 2015 tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội, Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội mở phiên tòa xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số 02/2015/TLPT-HC ngày 27 tháng 02 năm 2015, do có kháng cáo của người khởi kiện đối với bản án hành chính sơ thẩm số 01/2015/HC-ST ngày 26 tháng 01 năm 2015 của Toà án nhân dân tỉnh Cao Bằng.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 309/2015/QĐ-PT ngày 18 tháng 8 năm 2015 giữa các đương sự:

Người khởi kiện: Bà Đỗ Thị Toàn, sinh năm 1950; địa chỉ: Thôn Long Thành, xã Tuy Lộc, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái; có mặt.

Người đại diện theo ủy quyền: Bà Đỗ Thị Thanh Xuân, sinh năm 1975, trú tại tổ 06, thị trấn Khánh Yên, huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai; vắng mặt.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện: Luật sư Nguyễn Xuân Việt và Luật sư Hồ Văn Phong - Đều là Luật sư của Công ty Luật TNHH Hùng Lĩnh thuộc Đoàn luật sư tỉnh Phú Thọ; đều có mặt.

Người bị kiện: Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng.

Người đại diện theo ủy quyền của người bị kiện:

- Ông Vũ Đức Chỉnh - Phó chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng; địa chỉ: 113 đường Phố cũ, thị xã Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng; có mặt.

- Ông Đàm Văn Lý - Phó giám đốc sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Cao Bằng; địa chỉ: Số 126 phố Bế Văn Đàn, phường Hợp Giang, thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng; có mặt.

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo bản án sơ thẩm, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Nhà đất số 23 phố cũ (nay thuộc tổ 14 Bế Văn Đàn), phường Hợp Giang, thành phố Cao Bằng, nguồn gốc là của ông Đỗ Nhật Chương (chết năm 1982), bố đẻ ông Đỗ Vọng (chết năm 1996). Năm 1959, Hợp tác xã Hợp Thành mượn nhà, đất số 23 của ông Chương làm cơ sở sản xuất đậu phụ. Năm 1960, thực hiện chính sách cải tạo công thương nghiệp tư bản, nhà, đất số 23 của ông Chương do nhà nước quản lý và HTX Hợp Thành tiếp tục sử dụng đến năm 1998. Quá trình quản lý, sử dụng, HTX Hợp Thành đã xây dựng thêm 01 gian nhà tạm cột xi măng, sau đó năm 1996 xây thành nhà 2 tầng (nay là Trạm thú y thành phố đang sử dụng), liền kề nhà số 23.

Trước đó, ngày 19/8/1974, Ủy ban hành chính tỉnh Cao Bằng ban hành quyết định 587/UB-QĐ và công văn số 274/UB-HD hướng dẫn thực hiện chính sách thống nhất quản lý nhà đất thuộc diện I (tư sản cải tạo nhà cửa) đối với hộ ông Chương. Ông Đỗ Nhật Chương đã chấp hành quyết định của Ủy ban hành chính tỉnh, bàn giao nhà đất tại biên bản ngày 08/12/1975, trong đó có nhà, đất số 23 Phố cũ.

Ngày 19/5/1993, Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng đã ban hành quyết định số 448/QĐ-UB-ND cho phép bà Đỗ Thị Chiêu (con gái ông Chương) được mua lại nhà số 23 phố cũ theo đơn yêu cầu của bà Chiêu, do gia đình khó khăn về nhà ở. Nay bà Chiêu đã nhượng lại cho cháu là Đỗ Nhật Chính.

Ngày 16/7/1998, Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng ban hành quyết định số 1384/QĐ-NĐ-UB thu hồi nhà, đất của HTX Hợp Thành xây năm 1996 (do giải thể) chuyển giao cho Ủy ban nhân dân thị xã Cao Bằng quản lý, sử dụng. Năm 2004, Ủy ban nhân dân thị xã Cao Bằng đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Phòng quản lý đô thị. Nay trạm thú y thành phố Cao Bằng đang sử dụng làm trụ sở.

Bà Đỗ Thị Toàn kết hôn với ông Đỗ Vọng năm 1974, ông Vọng sinh sống cùng bà Toàn ở Yên Bái cho đến khi chết.

Do bà Đỗ Thị Toàn có đơn đề nghị trả lại nhà số 23 phố cũ, ngày 19/12/2012, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng ban hành quyết định giải quyết khiếu nại số 1991/QĐ-UBND với nội dung không chấp nhận đơn của bà Đỗ Thị Toàn đòi trả lại nhà.

Ngày 22/10/2013, bà Đỗ Thị Toàn có đơn khởi kiện vụ án hành chính yêu cầu hủy quyết định giải quyết khiếu nại số 1991/QĐ-UBND của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng nêu trên, đề nghị Nhà nước trả lại nhà, đất còn lại của ông Đỗ Nhật Chương, bố chồng bà.

Tại quyết định số 01/2014/QĐST-HC ngày 27/02/2014, Tòa án nhân dân tỉnh Cao Bằng đã đình chỉ giải quyết vụ án hành chính đối với yêu cầu hủy quyết định số 1991/QĐ-UBND nêu trên của bà Đỗ Thị Toàn, với lý do quyết định số 1991/QĐ-UBND ngày 19/12/2012 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng không phải là quyết định hành chính.

Bà Đỗ Thị Toàn kháng cáo, tại quyết định số 182/2014/QĐ-PT ngày 24/10/2014, Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Hà Nội đã hủy quyết định số 01/2014/QĐST-HC ngày 27/02/2014 của Tòa án nhân dân tỉnh Cao Bằng, chuyển hồ sơ cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án với lý do yêu cầu trả lại nhà của bà Toàn không phải là khiếu nại theo quy định của Luật khiếu nại; Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng ra quyết định giải quyết khiếu nại đối với yêu cầu của bà Toàn là không đúng; bản chất quyết định 1991/QĐ-UBND của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh là quyết định hành chính, cấp sơ thẩm đình chỉ với lý do không phải là đối tượng khởi kiện vụ án hành chính là không đúng.

Ngày 02/12/2014, bà Đỗ Thị Toàn có đơn bổ sung yêu cầu khởi kiện. Theo đó bà yêu cầu hủy quyết định số 587/UB-QĐ ngày 19/8/1974 của Ủy ban hành chính tỉnh Cao Bằng, quyết định này có nội dung hướng dẫn thực hiện chính sách thống nhất quản lý nhà đất thuộc diện I, trong đó có liên quan đến hộ gia đình ông Đỗ Nhật Chương (bố chồng bà Toàn).

Sau khi tòa án cấp sơ thẩm thụ lý giải quyết vụ án, ngày 15/01/2015 Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng ban hành quyết định số 97/QĐ-UBND, hủy bỏ quyết định số 1991/QĐ-UBND ngày 19/12/2012, với lý do yêu cầu của bà Toàn không phải là khiếu nại quy định tại điều 2 Luật khiếu nại nên không thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND.

Tại phiên tòa sơ thẩm, người khởi kiện (bà Toàn) rút yêu cầu khởi kiện đối với quyết định 1991/QĐ-UBND ngày 19/12/2012 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng, giữ nguyên yêu cầu khởi kiện bổ sung đối với việc hủy quyết định số 587/UB-QĐ ngày 19/8/1974 của Ủy ban hành chính tỉnh Cao Bằng.

Tại bản án hành chính số 01/2015/HC-ST ngày 26/01/2015, Tòa án nhân dân tỉnh Cao Bằng đã quyết định:

Áp dụng khoản 1 Điều 103; điểm a khoản 2 Điều 104; khoản 1 Điều 146; khoản 2 Điều 139; điểm a khoản 2 Điều 163 Luật tố tụng hành chính; xử:

Đình chỉ giải quyết vụ án hành chính đối với yêu cầu của bà Đỗ Thị Toàn yêu cầu hủy quyết định số 1991/QĐ-UBND ngày 19/12/2012 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng. Bác yêu cầu khởi kiện bổ sung của bà Đỗ Thị Toàn đối với yêu cầu hủy quyết định số 587/UB-QĐ ngày 19/8/1974 của Ủy ban hành chính tỉnh Cao Bằng về việc Nhà nước quản lý nhà đất hộ ông Đỗ Nhật Chương theo chính sách cải tạo công thương tư bản tư doanh.

Ngoài ra Tòa án cấp sơ thẩm còn tuyên về án phí và thông báo quyền kháng cáo của đương sự theo quy định của pháp luật.

Ngày 26/01/2015, bà Đỗ Thị Toàn có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay, bà Toàn giữ nguyên nội dung khởi kiện và rút một phần nội dung kháng cáo, yêu cầu hủy quyết định số 587/UB-QĐ ngày 19/8/1974 của Ủy ban hành chính tỉnh Cao Bằng. Đại diện của Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng cho rằng không có căn cứ chấp nhận đơn khởi kiện cũng như đơn kháng cáo, đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm của tòa án cấp sơ thẩm.

Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ đã được thẩm tra công khai tại phiên tòa. Căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa. Trên cơ sở xem xét toàn diện các tài liệu, chứng cứ, ý kiến của các luật sư, của các bên đương sự và quan điểm của đại diện Viện Kiểm Sát.

XÉT THẤY

Về yêu cầu của người khởi kiện: Ngày 22/10/2013, bà Đỗ Thị Toàn có đơn khởi kiện vụ án hành chính yêu cầu hủy quyết định số 1991/QĐ-UBND ngày 19/12/2012 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng, sau đó ngày 02/12/2014 bà Đỗ Thị Toàn lại có đơn bổ sung yêu cầu khởi kiện. Theo đó bà yêu cầu hủy quyết định số 587/UB-QĐ ngày 19/8/1974 của Ủy ban hành chính tỉnh Cao Bằng.

Tại quyết định số 97/QĐ-UBND ngày 15/01/2015, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng đã hủy quyết định số 1991/QĐ-UBND ngày 19/12/2012 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng (quyết định này được ban hành trước khi mở phiên tòa hành chính sơ thẩm 09 ngày);

Quá trình thực hiện ra quyết định bà Đỗ Thị Toàn không nhận được quyết định số 97/QĐ-UBND ngày 15/01/2015 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng, Tòa án cũng không thông báo cho bà Toàn biết, chỉ khi ra phiên tòa sơ thẩm, Hội đồng xét xử công bố tài liệu bà mới biết có quyết định này. Như vậy, Tòa án cấp sơ thẩm không thực hiện đúng quy định tại Điều 49 của Luật TTHC về quyền và nghĩa vụ của đương sự.

Về phía đại diện ủy quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng cũng không được biết ngoài việc bà Đỗ Thị Toàn yêu cầu hủy quyết định số 1991/QĐ-UBND ngày 19/12/2012 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng thì bà Đỗ Thị Toàn còn yêu cầu hủy quyết định số 587/QĐ-UBND ngày 19/8/1974 của Ủy ban hành chính tỉnh Cao Bằng, chỉ khi ra phiên tòa sơ thẩm thì đại diện ủy quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng mới biết đối tượng khởi kiện là quyết định số 587/QĐ-UBND ngày 19/8/1974 của Ủy ban hành chính tỉnh Cao Bằng; cho nên đại diện theo ủy quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng cũng không biết tư cách tham gia tố tụng của người bị kiện là cá nhân Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh hay là cơ quan Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng; đồng thời cũng không có thời gian để bảo vệ quyền lợi của mình, Toà án cấp sơ thẩm cũng không hỏi và cũng không tổ chức đối thoại giữa các đương sự về nội dung này, như vậy là không đúng quy định tại Điều 51 của Luật Tố tụng hành chính, theo đó quá trình giải quyết vụ án hành chính người bị kiện không được toà án thông báo cho người bị kiện biết về đối tượng bị kiện. Như vậy là không đảm bảo quyền lợi của người bị kiện.

Xét về thời hiệu: nếu chỉ đơn thuần tính về thời gian thì Bà Đỗ Thị Toàn khởi kiện yêu cầu hủy quyết định số 587/QĐ-UBND ngày 19/8/1974 của Ủy ban hành chính tỉnh Cao Bằng là đã hết thời hiệu khởi kiện, tuy nhiên tại phiên tòa sơ thẩm, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người khởi kiện lại cho rằng người khởi kiện mới biết quyết định số 587/QĐ-UBND ngày 19/8/1974 của Ủy ban hành chính tỉnh Cao Bằng chưa đến một năm nên vẫn còn thời hiệu và có quyền khởi kiện, về phía Hội đồng xét xử cấp sơ thẩm cũng không làm rõ và không xem xét nội dung này, không điều tra xác minh xem người khởi kiện biết Quyết định này từ khi nào, từ nguồn nào, có còn thời hiệu khởi kiện hay không mà ra quyết định không chấp nhận đơn khởi kiện là vội vàng, thiếu căn cứ thuyết phục. 

Mặt khác, trong phần nhận định của bản án sơ thẩm cho rằng bà Toàn không phải là người được thừa kế của ông Đỗ Nhật Chương (bố chồng bà Toàn), không thuộc trường hợp được khiếu kiện quyết định số 1991/QĐ-UBND ngày 19/12/2012 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng, đã hết thời hiệu khởi kiện...Trong khi đó từ ngày 22/10/2013 bà Đỗ Thị Toàn đã có đơn khởi kiện vụ án hành chính yêu cầu hủy quyết định giải quyết khiếu nại số 1991/QĐ-UBND ngày 19/12/2012 của Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng, song vẫn thụ lý giải quyết là mâu thuẫn trong việc đánh giá về quá trình xem xét giải quyết vụ án.

Tóm lại, quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm không xem xét đến những nội dung như đã nêu trên là không đảm bảo các quyền và nghĩa vụ của các đương sự, vi phạm nghiêm trọng trong việc áp dụng các quy định của Luật tố tụng hành chính. Những vi phạm về thủ tục tố tụng nêu trên Tòa án cấp phúc thẩm không thể khắc phục được nên cần hủy bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án cho tòa án nhân dân cấp sơ thẩm để giải quyết lại vụ án.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 37 Pháp lệnh án phí, lệ phí Tòa án về nghĩa vụ chịu án phí phúc thẩm trong vụ án hành chính thì khi Tòa án cấp phúc thẩm sửa một phần hoặc toàn bộ bản án, quyết định sơ thẩm bị kháng cáo, hủy bản án, quyết định sơ thẩm bị kháng cáo và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm xét xử lại thì người kháng cáo không phải chịu án phí hành chính phúc thẩm.

Vì các lẽ trên;

Căn cứ khoản 3 Điều 205 của Luật tố tụng hành chính; khoản 2 Điều 37 Pháp lệnh án phí, lệ phí Tòa án.

QUYẾT ĐỊNH

1. Hủy bản án hành chính sơ thẩm số 01/2015/HCST ngày 26/01/2015 của Tòa án nhân dân tỉnh Cao Bằng. Chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Cao Bằng giải quyết lại theo thủ tục chung.

2. Về án phí: Người khởi kiện là bà Đỗ Thị Toàn không phải chịu án phí hành chính phúc thẩm. Hoàn trả lại bà Đỗ Thị Toàn 200.000đồng đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí số 00053 ngày 09/02/2015 tại Cục thi hành án dân sự tỉnh Cao Bằng.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật, kể từ ngày tuyên án.


440
Bản án/Quyết định được xét lại
     
    Văn bản được dẫn chiếu
       
      Bản án/Quyết định đang xem

      Bản án 15/2015/HCPT ngày 09/09/2015 về yêu cầu hủy quyết định giải quyết khiếu nại

      Số hiệu:15/2015/HCPT
      Cấp xét xử:Phúc thẩm
      Cơ quan ban hành: Tòa án nhân dân cấp cao
      Lĩnh vực:Hành chính
      Ngày ban hành:09/09/2015
      Mời bạn Đăng nhập để có thể tải về