Quyết định giám đốc thẩm 413/2014/DS-GĐT ngày 15/10/2014 về vụ án tranh chấp lối đi chung

TÒA DÂN SỰ TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO

QUYẾT ĐỊNH GIÁM ĐỐC THẨM 413/2014/DS-GĐT NGÀY 15/10/2014 VỀ TRANH CHẤP LỐI ĐI CHUNG 

Họp phiên tòa ngày 15/10/2014 tại trụ sở Tòa án nhân dân tối cao để xét xử giám đốc thẩm vụ án dân sự “Tranh chấp lối đi chung” do có kháng nghị số 266/2014/KN-DS ngày 11/8/2014 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao đối với bản án dân sự phúc thẩm số 216/2011/DSPT ngày 19/8/2011 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương giữa các đương sự:

Nguyên đơn: Ông Phạm Đình Bộ, sinh năm 1967; trú tại nhà số 30, Quốc lộ 1, Khóm 1, phường Ba Ngòi, thị xã Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa.

Ông Bộ ủy quyền cho bà Nguyễn Thị Yến, sinh năm 1963; trú tại nhà số 550, Đường C6, Khu C, phường An Phú, Quận 2, thành phố Hồ Chí Minh.

Bị đơn:

1. Ông Bùi Ngọc Nghĩa, sinh năm 1978; trú tại nhà số 245A/4, đường Nguyễn Trãi, phường Nguyễn Cư Trinh, Quận 1, thành phố Hồ Chí Minh.

Ông Nghĩa ủy quyền cho bà Đoàn Ngọc Huệ, sinh năm 1958; trú tại ấp Cây Sắn, xã Lai Uyên, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

2. Ông Trịnh Văn Tấn, sinh năm 1945; trú tại nhà số 90, Tổ 3, ấp Cây sắn, xã Lai Uyên, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

3. Ông Lê Xuân Đoàn, sinh năm 1964; trú tại nhà số 256, Tổ 8, ấp Ben Lớn, xã Lai Uyên, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Nguyễn Thị Yến, sinh năm 1967; trú tại nhà số 30, Quốc lộ 1, Khóm 1, phường Ba Ngòi, thị xã Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa.

2. Bà Đoàn Ngọc Huệ, sinh năm 1958; trú tại ấp Cây sắn, xã Lai Uyên, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

NHẬN THẤY

Theo đơn khởi kiện và quá trình tham gia tố tụng, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn (ông Phạm Đình Bộ) trình bày:

Khoảng tháng 7/2002, ông Bộ nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Hữu Đạt, việc chuyển nhượng họp pháp, đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số V 915542 ngày 18/9/2008 do Ủy ban nhân dân huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương cấp cho hộ ông Phạm Đình Bộ, diện tích 30.599m2, thửa 101, tờ bản đồ 36 tọa lạc tại ấp Cây sắn, xã Lai Uyên, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương, đất không có lối đi.

Thực tế, tại vị trí hướng Đông giáp thửa 102, có một đường mương do chủ đất trước làm tạo ranh đất. Khi làm mương, đất được lấy lên đổ sang đất của ông Bộ hiện nay. Một số hộ dân có đất phía trong thấy thuận tiện nên sử dụng đi vào đất của mình, lâu ngày tạo thành lối mòn. Tháng 5/2005, ông Bộ tiến hành rào toàn bộ khu đất của minh để bảo vệ đất và trang trại chăn nuôi, các bị đơn đã ngăn cản vì cho rằng ông Bộ lấn chiếm lối đi công cộng (chiều ngang khoảng 04 mét, dài hết đất của ông Bộ). Hành vi của họ đã làm ông Bộ thiệt hại nhiều về kinh tế. Tranh chấp phát sinh, vụ việc kéo dài, ngày 18/9/2008, Ủy ban nhân dân xã Lai Uyên tiến hành hòa giải, xác nhận lối đi tranh chấp thuộc quyền sử dụng đất của ông Bộ, nên ông Bộ khởi kiện yêu cầu các bị đơn trả lại cho ông diện tích thực tế lối đi tranh chấp là 1.630m2.

Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn ông Bùi Ngọc Nghĩa, đồng thời là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Đoàn Ngọc Huệ trình bày:

Bà Huệ là mẹ của ông Nghĩa. Hiện bà đang ở trên phần đất có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AN 630496 ngày 23/9/2008 do Ủy ban nhân dân huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương cấp cho ông Bùi Ngọc Nghĩa, thuộc thửa 663, tờ bản đồ 36, đât nằm phía trong đất của ông Bộ. Nguồn gốc do gia đình bà nhận chuyển nhượng lại của bà Hồ Thị Kim Oanh năm 2001. Khi chuyển nhượng đã có lối đi tranh chấp, diện tích ngang khoảng 04 mét, dài hết đất của ông Bộ. Năm 2005, ông Bộ rào lại, gây khó khăn về việc đi lại cho gia đình bà và ông Tấn, ông Đoàn, các bên phát sinh tranh chấp. Biên bản hòa giải ở ấp Cây sắn ngày 27/8/2005 xác định, lối đi tranh chấp hình thành từ năm 1990- 1991 của Tỉnh đội Tiền Giang  trước đây, gia đình bà Huệ, ông Tấn và ông Đoàn đã sử dụng ổn định cho đến nay.

Ngoài lối đi tranh chấp, gia đình bà Huệ không có lối đi nào khác đế vào đất.

Nay bà Huệ và ông Nghĩa không đồng ý trả lối đi tranh chấp là 1.630m2 theo yêu cầu khởi kiện của ông Bộ. Neu Nhà nước bố trí được lối đi khác, bà và ông Nghĩa mới đồng ý trả lại lối đi tranh chấp cho ông Bộ

Bị đơn ông Trịnh Văn Tấn trình bày:

Phần đất có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AN 759758 ngày 05/11/2008 do Ủy ban nhân dân huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương cấp cho ông Trịnh Văn Tấn, thuộc thửa 667, tờ bản đồ 36 (hiện đất trồng cao su), đất nằm phía trong đất của ông Bộ, nguồn gốc do gia đình ông khai phá. Lối đi tranh chấp do bộ đội tỉnh Tiền Giang mở từ năm 1991 để vào các phần đất phía trong chăm sóc cây trồng. Ông Bộ nhận chuyển nhượng đất từ ông Đạt và làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ông Tấn không được biết. Việc ông Bộ cho rằng lối đi tranh chấp thuộc quyền sử dụng đất của mình, ngăn cản không cho ông Tấn đi lại là không đúng. Riêng lối đi công cộng giáp đất bà Kim Vân (thửa 97), trước khi lối đi tranh chấp hình thành, ông và những người dân có sử dụng để đi bộ hoặc đi xe đạp, không có lối đi lớn, thực tế lối đi này hiện nay không còn.

Ông Tấn không đồng ý trả lối đi tranh chấp là 1.630m2 theo yêu cầu khởi kiện của ông Bộ.

Bị đơn ông Lê Xuân Đoàn trình bày:

Phần đất có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AN 304025 ngày 01/9/2008 do Ủy ban nhân dân huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương cấp cho ông Xuân Đoàn, thuộc thửa 100, tờ bản đồ 36 (hiện đất trồng cao su), đất nằm phía trong đất của ông Bộ, nguồn gốc do ông nhận chuyển nhượng của ông Huỳnh Văn Thẻ là tài xế lái xe của Tỉnh đội Tiền Giang năm 1997. Khi đó, lối đi tranh chấp đã có, do bộ đội tỉnh Tiền Giang mở năm 1991, ông Đoàn sử dụng đi vào đất của mình ổn định cho đến nay. Ông Bộ cho rằng lối đi tranh chấp thuộc quyền sử dụng đất của mình, ngăn cản không cho ông Đoàn đi lại là không đúng.

Ông Đoàn không đồng ý trả lối đi tranh chấp là 1.630m2 theo yêu cầu khởi kiện của ông Bộ.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, bà Nguyễn Thị Yến thống nhất với lời trình bày của ông Bộ.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số: 33/2011/DSST ngày 31/5/2011, Tòa án nhân dân huyện Bến Cát đã quyết định:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Phạm Đình Bộ.

Buộc ông Bùi Ngọc Nghĩa, ông Trịnh Văn Tấn, ông Lê Xuân Đoàn và bà Đoàn Ngọc Huệ trả lại cho ông Phạm Đình Bộ quyền sử dụng đất (phần lối đi tranh chấp) diện tích 1.630m2, thuộc một phần thửa 101, tờ bản đồ số 36, tọa lạc âp Cây Sắn, xã Lai Uyên, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương. Tứ cận: Đông giáp thửa 678, dài 408,3 mét; Tây giáp thửa 101 (đất ông Bộ), dài 407,1 mét; Nam giáp thửa 290, dài 04 mét, Bắc giáp đường giao thông nông thôn, dài 04 mét (Kèm theo sơ đồ bản vẽ)

Ngoài ra, Tòa cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí dân sự sơ thẩm, chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, chi phí định giá, ừình tự thủ tục yêu cầu thi hành án dân sự, quyền kháng cáo của các đương sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm, Lê Xuân Đoàn, ông Trịnh Văn Tấn và bà Đoàn Thị Huệ (đại diện theo ủy quyền của ông Bùi Ngọc Nghĩa) đều có đơn kháng cáo.

Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 216/2011/DSPT ngày 19/8/2011, Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương quyết định: Giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Buộc ông Bùi Ngọc Nghĩa, ông Trịnh Văn Tấn, ông Lê Xuân Đoàn và bà Đoàn Ngọc Huệ trả lại cho ông Phạm Đình Bộ quyền sử dụng đất (phần lối đi tranh chấp) diện tích 1.630m2, thuộc một phần thửa 101, tờ bản đồ số 36, tọa lạc tại ấp Cây sắn, xã Lai Uyên, huyện Bốn Cát, tỉnh Bình Dương. Tứ cận: Đông giáp thửa 678, dài 408,3m; Tây giáp thửa 101 (đất ông Bộ), dài 407, lm; Nam giáp thửa 290, dài 04m; Bắc giáp đường giao thông nông thôn, dài 04m (kèm theo sơ đồ bản vẽ).

Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về án phí và chi phí định giá.

Sau khi xét xử phúc thẩm, ông Bùi Ngọc Nghĩa, ông Trịnh Văn Tấn, ông Lê Xuân Đoàn và bà Đoàn Ngọc Huệ có đơn đề nghị xem xét lại bản án dân sự phúc thẩm nêu trên theo thủ tục giám đốc thẩm.

Tại Quyết định kháng nghị số 266/2014/KN-DS ngày 11/8/2014, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao kháng nghị đối với Bản án dân sự phúc thẩm số 216/2011/DS-PT ngày 19/8/2011 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương. Đồ nghị Tòa Dân sự Tòa án nhân dân tối cao xét xử giám đốc thẩm hủy Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên và Bản án dân sự sơ thẩm số 33/2011/DSST ngày 31/5/2011 của Tòa án nhân dân huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương để xét xử sơ thẩm lại.

Tại phiên tòa giám đốc thẩm, Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao nhất trí với kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

XÉT THẤY

Lối đi tranh chấp có diện tích 1.630m2, thuộc một phần thửa 101, tờ bản đồ số 36, thuộc ấp Cây sắn, xã Lai Uyên, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương. Đất tranh chấp nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số V915542 ngày 18/9/2008 do Ủy ban nhân dân huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương cấp cho hộ ông Phạm Đình Bộ. Nguyên đơn cho rằng diện tích đất trên thuộc quyền quản lý, sử dụng của mình nên khởi kiện yêu cầu các bị đơn trả lại diện tích lối đi này. Các bị đơn cho rằng đã sử dụng lối đi này để vào đất của mình phía trong và lối đi tranh chấp là lối đi công cộng hình thành từ năm 1991 do Tỉnh đội Tiền Giang mở để làm kinh tế nên không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho hộ ông Bộ và Công văn số 331/TNMT-TTDĐ ngày 01/4/2011 của Phòng Tài nguyên- Môi trường huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương thì thửa đất 101, tờ bản đồ 36, xã Lai Uyên không thể hiện có lối đi tranh chấp. Ngoài ra, tờ bản đồ địa chính số 36, xã Lai Uyên thể hiện thì một đường đất hiện hữu nằm giữa thửa 97 và thửa 98, tuy nhiên các đương sự và chính quyền xã Lai Uyên cùng xác nhận con đường này không còn tồn tại do các hộ xung quanh lấn chiếm. Như vậy, ngoài lối đi tranh chấp các bị đơn và các hộ dân phía trong không còn đường đi nào khác. Cả nguyên đơn và bị đơn đều thừa nhận lối đi tranh chấp hình thành trước khi hộ ông Bộ nhận chuyển nhượng đất từ hộ ông Nguyễn Hữu Đạt (năm 2002) phía các bị đơn cho rằng con đường này do Tỉnh đội Tiền Giang mở năm 1991. Tại Công văn số 2257/BCH- TTQP ngày 05/9/2012, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tiền Giang xác nhận vào năm 1993 đơn vị có họp tác với hộ dân (ông Huấn và bà Hài) khai phá đất hoang tại ấp Cây sắn, xã Lai Uyên để canh tác nông nghiệp. Sau khi khai phá xong, đơn vị có mở một con đường đất nội bộ giữa ranh đất ông Huấn, bà Hài với đơn vị (ngang 06m, dài khoảng 01km) chạy dọc từ mặt đường lộ đất đỏ hướng ra đến suối, điều này phù họp với lời khai của ông Bộ tại đơn khởi kiện ngày 12/11/2008 “Qua tìm hiểu tôi biết được đường mương hiện nay nguồn gốc do chủ đất ngày xưa xẻ đường mương tạo ranh đất để giao cho tỉnh đội Tiền Giang (27 ha trong tổng số 48 ha của ông ta)".

Như vậy, Tòa án cấp sơ thẩm, phúc thẩm chưa làm rõ lối đi tranh chấp phải là đường do Tỉnh đội Tiền Giang mở hay không? Trường hợp, xác định lối đi tranh chấp thuộc quyền quản lý, sử dụng của hộ ông Bộ thì phải giải quyết cho các bị đơn và các hộ dân phía trong có đường đi vào đất của mình. Hiện nay, các bị đơn không còn đường đi nào khác ngoài lối đi tranh chấp mà Tòa án cấp sơ thẩm, phúc thấm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc các bị đơn phải trả cho nguyên đơn lối đi tranh chấp mà không giải quyết lối đi cho các bị đơn là không đúng. Hơn nữa, ngoài các bị đơn, Tòa án cấp sơ thẩm, phúc thẩm không đưa các hộ dân phía trong cùng sử dụng lối đi tranh chấp này vào tham gia tố tụng là chưa giải quyết triệt để vụ án.

Vì vậy, kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao đề nghị hủy Bản án dân sự phúc thẩm và hủy Bản án dân sự sơ thẩm nêu trên là có căn cứ chấp nhận,

Bởi các lẽ trên và căn cứ vào khoản 2 Điều 291, khoản 3 Điều 297, Điều 299 Bộ luật tố tụng dân sự.

QUYẾT ĐỊNH

- Hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 216/2011/DS-PT ngày 19/08/2011 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương và hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 33/2011DS-ST ngày 31/05/2011 của Tòa án nhân dân huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương về vụ án “Tranh chấp lối đi chung” giữa nguyên đơn là ông Phạm Đình Bộ với bị đơn là ông Bùi Ngọc Nghĩa, ông Trịnh Văn Tấn, ông Lê Xuân Đoàn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị Yến, bà Đoàn Ngọc Huệ.


113
Bản án/Quyết định đang xem

Quyết định giám đốc thẩm 413/2014/DS-GĐT ngày 15/10/2014 về vụ án tranh chấp lối đi chung

Số hiệu:413/2014/DS-GĐT
Cấp xét xử:Giám đốc thẩm
Cơ quan ban hành: Tòa án nhân dân tối cao
Lĩnh vực:Dân sự
Ngày ban hành:15/10/2014
Là nguồn của án lệ
    Bản án/Quyết định sơ thẩm
      Mời bạn Đăng nhập để có thể tải về